Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر و بدون اختلال اضطراب فراگیر Comparing the Early Maladaptive Schemas in Women with and Without Generalized Anxiety Disorder روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه و هدف: اختلال اضطراب فراگیر از اختلالات اضطرابی بسیار شایع‌تر در عصر حاضر است. این پژوهش باهدف مقایسهٔ طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر و بدون اختلال اضطراب فراگیر انجام شد. روش‌بررسی: روش مطالعهٔ حاضر توصیفی از نوع علّی‌مقایسه‌ای بود. جامعهٔ آماری را تمامی زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر مراجعه‌کننده به مراکز سلامت روان منطقهٔ سه شهرستان بهشهر در سال ۱۴۰۴ تشکیل دادند. تعداد ۵۲ زن (۲۶ زن مبتلا به‌ اختلال اضطراب فراگیر و ۲۶ زن بدون اختلال اضطراب فراگیر) به‌روش نمونه‌گیری هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش مقیاس اختلال اضطراب فراگیر (اسپیتزر و همکاران، ۲۰۰۶) و فرم کوتاه پرسش‌نامهٔ طرح‌واره‌های ناسازگار یانگ (یانگ و براون، ۲۰۰۵) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره در سطح معناداری ۰٫۰۵ در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد، بین دو گروه زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر و زنان بدون اختلال اضطراب فراگیر در حوزه‌های طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه (بریدگی و طرد، خودگردانی و عملکرد مختل، محدودیت‌های مختل، دیگرجهت‌مندی، گوش‌به‌زنگی بیش‌ازحد و بازداری) تفاوت معناداری وجود داشت (p < ۰٫۰۰۱). نتایج مربوط به اندازهٔ اثر مشخص کرد، بیشترین میزان تفاوت به‌ترتیب مربوط به حوزه‌های خودگردانی و عملکرد مختل (η2 = ۰٫۳۳)، بریدگی و طرد (η2 = ۰٫۲۵)، گوش‌به‌زنگی بیش‌ازحد و بازداری (η2 = ۰٫۱۹)، دیگرجهت‌مندی (η2 = ۰٫۱۱) و محدودیت‌های مختل (η2 = ۰٫۰۷) بود. نتیجه‌گیری: براساس نتایج پژوهش، طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر به‌طور معناداری بیشتر از زنان بدون اختلال اضطراب فراگیر است که نقش ساختارهای شناختی‌هیجانی عمیق در شکل‌گیری و تداوم اختلال اضطراب فراگیر را برجسته می‌سازد. Background & Objectives: Generalized anxiety disorder (GAD) is one of the most prevalent anxiety disorders in modern society. It is characterized by chronic, excessive, and uncontrollable worry about aspects of everyday life, including work, health, social relationships, and the future. When these symptoms persist for more than 6 months, they can significantly impair an individual's normal functioning. The lifetime prevalence of GAD in the general population is approximately 3%, while its 12–month prevalence is about 2%. Given the high prevalence of GAD and its extensive impact on mental health, social functioning, and quality of life in women, identifying the underlying cognitive–emotional mechanisms of this disorder is of particular importance. One emerging theoretical framework in this field is the theory of early maladaptive schemas. In the Iranian cultural context, empirical evidence specifically examining schema differences between women with and without generalized anxiety disorder remains limited and fragmented, posing challenges to generalizing existing findings and designing evidence–based interventions. The present study aimed to compare early maladaptive schemas in women with and without generalized anxiety disorder. Methods: This descriptive study was of a causal–comparative type. The study included women with GAD who attended mental health centers in District 3 of Behshahr City, Iran, in 2025. Using G*Power, 52 women (26 with GAD and 26 without) were purposively selected. Women without GAD were matched to the clinical group on age, gender, and educational level. The inclusion criteria were as follows: providing written informed consent to participate in the study; a diagnosis of GAD based on the Generalized Anxiety Disorder Scale (GAD–7) (Spitzer et al., 2006), established through a clinical interview conducted according to the diagnostic criteria of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM–5), by a clinical psychologist trained in psychopathology; at least a high school diploma; and an age between 20 and 50 years. Exclusion criteria included incomplete or invalid questionnaires, the presence of other anxiety or mood disorders as determined by the clinical interview, and unwillingness to continue participation in the study. Data on early maladaptive schemas were collected using the Young Schema Questionnaire–Short Form (YSQ–SF) (Young & Brown, 2005). In the present study, ethical principles were observed, including obtaining informed consent from all participants before enrollment, ensuring the confidentiality of participants' identities, providing all participants with adequate information about the study procedures, and emphasizing their right to withdraw from the study at any time without any consequences. Data were analyzed using multivariate analysis of variance (MANOVA) at the 0.05 significance level in SPSS version 22. Results: The results showed significant differences between women with GAD and women without GAD across all domains of early maladaptive schemas, including disconnection and rejection, impaired autonomy and performance, impaired limits, other–directedness, and overvigilance and inhibition (p < 0.001). Effect size analysis indicated that the largest between–group differences were observed in the domains of impaired autonomy and performance (η²=0.33), disconnection and rejection (η²=0.25), overvigilance and inhibition (η²=0.19), other–directedness (η²=0.11), and impaired limits (η²=0.07). Conclusion: Based on the study findings, women with GAD exhibited significantly higher levels of early maladaptive schemas than women without generalized anxiety disorder. These findings highlight the potential role of deep cognitive–emotional structures in the development and maintenance of generalized anxiety disorder. طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه, اختلال اضطراب فراگیر, پریشانی روان‌شناختی Early maladaptive schemas, Generalized anxiety disorder, Psychological distress 28 0 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-4157-1&slc_lang=fa&sid=1 Mansoureh Mohammadpour منصوره محمدپور mohammadpourmansooreh029@gmail.com 100319475328460069623 100319475328460069623 No Department of Psychology, Beh.C., Islamic Azad University, Behshahr, Iran گروه روان‌شناسی، واحد بهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بهشهر، ایران Tahereh Mahmoudiyan Dastnaee طاهره محمودیان دستنایی Ta.Mad1360@iau.ac.ir 100319475328460069624 100319475328460069624 Yes Department of Psychology, Beh.C., Islamic Azad University, Behshahr, Iran گروه روان‌شناسی، واحد بهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بهشهر، ایران