fa اثربخشی آموزش مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر امیدواری و پریشانی روان‌شناختی مادران دارای فرزند طیف اتیسم روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p dir="rtl" style="text-align: right;"><strong>زمینه و هدف:</strong> مادران دارای فرزند با اختلال طیف اتیسم از امید به زندگی کم و پریشانی‌های روان‌شناختی زیادی در رنج هستند؛ براین‌اساس، پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی آموزش مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر امیدواری و پریشانی روان‌شناختی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اتیسم انجام شد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: right;"><strong>روش‌بررسی:</strong> روش پژوهش، نیمه‌‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعۀ آماری را همۀ مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اتیسم تشکیل دادند که در نیمۀ دوم سال ۱۴۰۲ در انجمن اتیسم شهر تهران، پیگیر درمان فرزند خود بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس، ۴۶ نفر از افراد داوطلب و واجد شرایط وارد مطالعه شدند و سپس به‌صورت تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه گواه گمارده شدند. گروه آزمایش آموزش مبتنی‌بر پذیرش و تعهد براساس پروتکل درمانی هایز و همکاران (۲۰۰۶) را دریافت کرد. آزمودنی‌ها هردو گروه در ابتدای پژوهش مقیاس امید اشنایدر (اشنایدر و همکاران، ۱۹۹۱) و مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (لاویبوند و لاویبوند، ۱۹۹۵) را پاسخ دادند و پس از پایان مداخله، هردو گروه بار دیگر پرسش‌نامه‌ها را‌ تکمیل کردند. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره در نرم‌افزار <span dir="ltr">SPSS</span> نسخۀ ۲۸ صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ بود.</p> <p dir="rtl" style="text-align: right;"><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس تک‌متغیره نشان داد، در مرحلۀ پس‌آزمون، بین گروه‌های آزمایش و گواه در هردو متغیر امیدواری و پریشانی روان‌شناختی تفاوت معنا‌دار وجود داشت (<span dir="ltr"><em>p</em> < ۰٫۰۰۱</span>). نتایج مجذور اتا مشخص کرد، آموزش مبتنی‌بر پذیرش و تعهد منجربه افزایش ۶۱٫۱درصدی امیدواری و کاهش ۷۹٫۸درصدی پریشانی روان‌شناختی در مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اتیسم شد.</p> <p dir="rtl" style="text-align: right;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> براساس یافته‌های پژوهش، آموزش مبتنی‌بر پذیرش و تعهد به افزایش امیدواری و کاهش پریشانی روان‌شناختی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اتیسم منجر می‌شود.</p> <p dir="ltr" style="text-align: left;"><strong>Abstract</strong></p> <p dir="ltr" style="text-align: left;"><strong>Background & Objectives:</strong> Diagnosing a child with autism spectrum disorder has devastating and distressing effects on parents, especially mothers, and causes them severe anxiety. These issues can affect the life expectancy and mental health of mothers of autistic children. In fact, one of the problems that mothers of autistic children experience is a decrease in hope in life. Another problem for mothers of autistic children is psychological distress. Given the importance of increasing hope in the lives of mothers of autistic children and reducing psychological distress in these individuals, different therapeutic approaches have provided different solutions to influence these psychological constructs. One of the effective coping strategies is the use of acceptance and commitment therapy. This therapeutic approach is a psychological model and a third&ndash;wave cognitive&ndash;behavioral therapy. The primary goal of acceptance and commitment therapy is to reduce avoidance of internal experiences and enhance cognitive flexibility. Accordingly, the purpose of the present study was to investigate the effectiveness of acceptance and commitment training on hope and psychological distress in mothers of children with the autism spectrum disorder.</p> <p dir="ltr" style="text-align: left;"><strong>Methods:</strong> The present study used a quasi&ndash;experimental research method using a pretest&ndash;posttest design with a control group. The statistical population of the present study included all mothers of children with autism who were receiving treatment for their children at the Tehran Autism Association in the first half of 2024. Using the convenience sampling method, 46 eligible volunteers were included in the study. These individuals were randomly assigned to an experimental group and a control group. The inclusion criteria for mothers in the study were as follows: willingness to participate in the study and having a child diagnosed with autism spectrum disorder by a psychiatrist or clinical psychologist. The exclusion criteria were dissatisfaction with participation and failure to cooperate in the study. The experimental group received acceptance and commitment training based on the Hayes et al. (2006) treatment protocol. The control group met at another time at the training site and read and reviewed the book. At the beginning of the study, subjects in both groups answered the Snyder Hope Scale (Snyder et al., 1991) and the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) (Lovibond & Lovibond, 1995) and completed both questionnaires again after the end of the interventions. To adhere to ethical principles, each selected participant was provided with an explanation of the research design, to the extent that it would not introduce bias into the results. Informed consent was obtained from all participants, and issues related to confidentiality and the protection of their information were fully explained to them. The data were analyzed using SPSS version 28 in two sections: descriptive and inferential statistics. In the descriptive statistics section, frequency, percentage, mean, and standard deviation were used. In the inferential statistics section, univariate analysis of covariance (ANCOVA) was used to examine the research objective. The significance level for the tests was set at 0.05.</p> <p dir="ltr" style="text-align: left;"><strong>Results:</strong> The results of the univariate analysis of covariance showed that, at the post&ndash;test stage, there was a significant difference between the experimental and control groups in both hope (<em>p</em> < 0.001) and psychological distress (<em>p</em> < 0.001). The eta&ndash;squared results indicated that Acceptance and Commitment Training led to a 61.1% increase in hope and a 79.8% reduction in psychological distress among mothers of children with autism spectrum disorder.</p> <p dir="ltr" style="text-align: left;"><strong>Conclusion:</strong> According to the findings, acceptance and commitment training leads to increased hope and reduced psychological distress in mothers of autistic children. Accordingly, it is recommended that relevant authorities provide the basis for increasing hope and reducing psychological distress in mothers of autistic children by holding acceptance and commitment training workshops.</p> <p dir="ltr" style="text-align: left;"><strong>Keywords:</strong> Acceptance and Commitment Training, Hope, Psychological distress, Mothers of children with autism spectrum disorder.</p> آموزش مبتنی‌بر پذیرش و تعهد, امیدواری, پریشانی روان‌شناختی, مادران دارای فرزند طیف اتیسم Acceptance and Commitment Training, Hope, Psychological distress, Mothers of children with autism spectrum disorder 32 0 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-4159-1&slc_lang=fa&sid=1 Fariba Ghasemi فریبا قاسمی jjtt09413@gmail.com 100319475328460069702 100319475328460069702 No Department of Psychology, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohsen Jadidi محسن جدیدی aryaman.psychology.group@gmail.com 100319475328460069703 100319475328460069703 Yes Department of Psychology, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Fatemeh Hasani فاطمه حسنی minamojtabaei11@gmail.com 100319475328460069704 100319475328460069704 No Department of Psychology, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران